Nurettin Yıldız ile yaptığımız ilimde ahlak konulu röportajı
Ahlak kelimesi size ne tür çağrışımlar yapıyor bir Müslüman olarak? Peygamberin ahlakını Kur’an şöyle ifade ediyor : “şüphesiz sen muhteşem bir ahlak üzeresin” ve Hz Aişe’ ye peygamberin ahlakı nedir diye sorulduğunda “onun ahlakı Kurandı’ diyor. Bu ayet ve hadisten yola çıkarak peygamberin ahlakını nasıl tanımlayabiliriz?
Bir Müslüman olarak ahlakı nerede görüyoruz.Bir Allah’la olan ilişkilerimiz,iki insanlarla olan ilişkilerimiz üç kendimizle olan ilişkilerimiz.İnsan olarak kendimizle insanlarla ve Allah’la ilişkilerimi gösteriyorum.bunlarla ilişkilerimin toplamının kimliğime ahlak deniliyor.Cehennem ve cennet korkusuyla yapılırken biede hayattaki maddi geçimi sağlamak için yapılır.Bunların yanında hayatımızı çevre baskısı ve kanunlar şekillendiriyor.Kuralla kanunla cennetle ve cehennemle karşılığı bulunmamış serbest bırakılmış alanlarda gösterilmiş vicdani tavırlarımdır ahlak.Ahlak kanunla veya mümeyyide ile emredilmiş ama müslümanın imanı gereği diğer insanlara gösterdiği insancıl tavırların adı ahlaktır.Benim anlayışımla ahlak aslında bir lutüf değildir.Esnek bırakılmış zeminde Müslümanlık uygulamadır.Bir insan büyüklüğüne hizmete zorlanamaz.Hiçbir kanun maddesi büyüğüne şöyle yapacaksın diyemez demezde zaten.O kanun olmaz zulüm olarak algılanır.Ama hiçbir insan vicdanından dolayı labali davranamaz.Ama ahlak burada serbest bir yürüyüş kaynağı Kur’an’danahlaktan gelir.Ahlakı sadece nazik konuşma yolda yardım etmek değildir.Ahlak insanlığın gerektiği yerde müslümanca kendini göstermektir.Ahlak bizim için yasal vaatler getirmiyorsa ilahi şeyler taşıyor.Ahlak sayesinde Allah rızası kazanılıp,cennet kazanılıp beklide cehennem azabından kurtuluyoruz.Ahlak göstermeme halimde cehennem kaybetcektim.Cenneti kaybetmem cehennem gibi bir hata.Peygamber Efendimiz güzel ahlakıyla Müslüman, teeccüde kalkan,gündüzde cihada kalkan birisi.Ama güzel ahlak öyle güzel kazanımlar kazandırıyor ki sanki gece namaz kılmak gibi.İnsan güzel ahlakıyla namaz ve cihadın yerini dolduramaz.Hz. Aişe’nin yeğenine Peygamberimiz bakıyor ki;bu çocuk müthiş bide gece namazına kalksa ne güzel olur,diyor.Peygamberimizin gözünde o çocuk ahlakıyla puan topluyor.Biz buradan şunu çıkartıyoruz ki;ahlak belki namaz gibi hacfarz,ömürde bir kez yapacak diye bir şey yok.Ahlak müslümanından kafirine kadar güzel örnek almak için tavsiye ediliyor.Kafirle tartışırken bile ahlakımızı göstermemizi istiyor.Her davranışın ahlaka göre adabı,usulü vardır.Biz o kadar enteresan bir ahlak boyutu çizimli ki bu bütün toplumun bireylerini kuşatıyor.Bunun yanında yüz yüze konuştuğun insanın arkasından gıybet etmek haram sayılır.Müslümanlığımızın fiziki boyutta şekillenmemiş ama asıl ruhi kimliğini gösteren kurallar dizisinde konuşuyoruz.ahlakla ilgili hadisler ayetler buluruz. Ancak bulduklarımızla sınırlandırmamak gerekir.Öyle pozisyonlar olur ki bunların içinde değildir.Bur da doğru olanı yapıcaz.Kafirde olsa ne olursa olsun biz ahlakımızla temsil olmalıyız.Gereken saygıyı göstermeliyiz.Ahlakın neden kurallara sınırlanmadığını anlarız.İslam da her şeyin şartları vardır.Ahlakın şartları sınırlı değildir.Çünkü ahlak öyle bir zemin üzerine bırakılmış ki her şeyi kapsamaktadır.Ama hac hayatın bir haftasını,zekat senede bir gününü,namaz günde en fazla üç saatini kapsamaktadır.Ahlak en mahrem yerden en uç noktaya kadar kapsar.Ahlak hava gibidir.Yürürken yoldan kırık şişesini kaldırmayan gavur oluyor fakat orijinal Müslüman oluyor.Peygamberlerde ahlak mücadelesi için geliyor.Peygamberimiz bizzat mükemmel bir ahlak üzerine gelmiştir.Ahlaksız Müslüman olmaz.Ahlaksızlık çirkefliktir.Bir insan ahlakın yüzde yüz özellikleriyle olmaz,patlayabilir.Olsa olsa bu peygamberimizde olur.Müslüman insan tavizsiz olur.
Kuranın bazı yerlerinde şu tür ifadeler kullanılıyor “Allah’ ın arzı, Allah’ın beyti” Bu bağlamda Allah’ ın ahlakıyla ahlaklanmak doğru bir kullanımıdır?
Allahın istediği bir insan olmamız gerekir.Müslümanın ahlakın dışında olup,Alahın mülkünde iyi değil.Çünkü Hz.Aişe peygamberimizi “yürüyen Kur’an idi“ ditur.Müslüman yürüyen Kur’an olmadıkça Kur’an ahlak kitabı bu başlıkla ahlak toplumunun standartlarına uymaz.Toplum ahlaksızlığı ahlak edilebilir.Ahlah’ın dininin çizgilerindeki çizgileri ahlak edinebiliriz.Tesettürü ahlaksız olarak tanımlamaya ahlak olarak kabul etmiyoruz.Bu şeytanın zehiri bal sunmasıdır.Ahlak emir ve yasaklarla sınırlanmamıştır.En ağır konuda bile itaat yok insaniyet var.
İlim ahlaklı bilimdir! Yani ahlakı olmayan bilgi salt bilgi, data ya da veridir. Bu minvalde bilimi ahlaklı yapıp ilim yapan nedir? İlim ahlakının temelinde ne vardır?
Seyyid Kutub’un Cuma süresinde;Yahudileri kitap taşıyan eşekler diye benzetmesi var.Nedeni ise Allahın kitabıyla amel etmiyorlar.Boşuna Tevrat ezberliyorlar.Seyyid KUTUP bunun sadece Yahudilere ait olmadığını Kuranla amel etmeyen herkesin eşek olduğunu söylüyor.Uygulamaya konulmamış ilim kuru bir eşekliktir.Dolayısıyla ilimle ahlaklı olunur.Ashabı kiram bir ayet ezberleyip hayata uygulayıp,geçirip bir daha aynısını tekrarlardı.Yürüyen Kur’an oldular.İlimle ahlakının bağı yok.Bağı var derken bir insanın sağ kulağı mı önemli sol kulağı mı önemli demek lazım.Ahlak lazımsa ilimde lazım.İlim fazilettir.
Bildiğiniz gibi genç kelimesi lügat olarak hazine anlamına gelmektedir.Yaşadığımız bu asırda bu hazine sömürülmeye en müsait alandır. Tüm bunlar bir yana müslümanın hayatını çocukluk, gençlik, yaşlılık gibi kompartımanlara ayırmak bu hazinenin sömürülmesini kolaylaştırmaktadır. Ahlakın bu hazinenin sömürülmesini önlemedeki payı nedir
Özellikle gençlik günleri bir takım tavizlerin makul görüldüğü günler.Genç sözünü ettiğimiz ahlakı kuşandığı zaman üst üste koymuş oluyoruz.Hayat tecrübesi adına gençliğe biraz daha müsama edilmesi gerekir.Sad Bin Ebi Vakkas 17 yaşında Müslüman olmuş ve harekata başlamış.Musab Bin Umeyirde aynı yaşlarda.İlklerin başında.Gençlik bir engel değil.Musamaya musait bir engel değil.Genç gençtir.Peygamber Efendimiz Ashab-kirama mümini anlatırken ağaca benzetiyor.Köklüdür,dallıdır,meyvalıdır diye.İhtiyarız,gençciz ama hepimiz müslümanız.
Ahlaksız bu dünyada ahlakın tanımını yeniden yapın desek nasılbir tanım yaparsınız?
Ahlaksız bir dünyada ahlakın tanımını yaparken namazsız bir toplumda namazı kılana göre yapıyorum.Kulluğu olan ve olmayan olarak.Ahlak kulluğun kurallarla sınırlanmış şekli olmadığına göre ahlaklı olan insan kimliğini nerde olursa olsun hep korur.
Son olarak baliğ olma yolunda ilerleyen biz gençlere Rabbimizi daha iyi anlayabilmek, onun gösterdiği yoldan gidebilmek ve peygamber Ahlakıyla ahlaklanabilmek için neler tavsiye edersiniz?
Gençlere tavsiyem ahlakla ilgili kitap okumamalarıdır.Temel kuralları vermiyor.Ahlak edebi bir musveddir.Hucurat süresini okumak lazım.Ebedi musvedi okumak lazım.Vahyin kökünden geleni okumak gerekir.Diğerleri kültür kitabıdır.Ahlakın en büyük yatırımı ahlaklıyla yatıp kalkmaktır.Ahlak gözün içine konulur,gösterilerek öğrenilir.Ahlaksızdan da mikrop gibi kaçınılır.Sigaraya baktığımızda her şeye zarar çevreye,insana.Ahlak içinde dua edicez.Ahlak bir seviye,kalite,nimet.Gelmiyor diyebilir,gelince gitmeyebilir.ELHAMDÜLİLLAH
Hocam ayırdığınız zaman için, röportaj için teşekkür ederiz.Allah razı olsun.Allaha emanet…